Un nòu estudi fach a nivèl mondial demòstra que lo nombre total d’insèctes a la planeta tanben es en declin. Segon las donadas, cadan n’i auriá fins a un 0.92% mens e aquò vòl dire que pendent los darrièrs 30 ans s’auriá produsit l’extincion del 30% real d’insèctes de la Tèrra.
Totun, lo nombre total d’insèctes que demòran prèp de l’aiga es fins a un 1.08% mai naut cada an e aquò se seriá debanat aital, benlèu, segon los cercaires que faguèron aquel estudi, pr’amor que i a de mai en mai airals amb d’aiga protegits pels umans. L’estudi foguèt realizat en 1676 luòcs diferents de la planeta e confirmèt d’un biais scientific, que tanben lo mond dels insèctes patís un fort declin.
L’estudi, publicat al numeric Science, foguèt realizat per divèrses universitats alemandas, coma la de Leipzig i la d’Halle-Wittenberg. Es un autre estudi que confirma lo fòrt declin que patís l’environament de la planeta coma lo que se debana en cèrts airals d’Alemanha e qu’arribariá, segon la region, fins al 76% de la biomassa de l’airal en 27 ans. Per ansin, es lo solet estudi a nivèl mondial que confirma lo declin grèu que patisson los insèctes a la planeta tota.
L’amassada actuala mai granda donadas
Los cercaires que faguèron aquel estudi estudièron de milièrs de donadas sus lo mond dels insèctes entre las annadas 1925 e 2018 en tot estudiar lo nombre real d’especimèns e pas d’espècias. Atal, en de païses coma la Granda Bretanha, Estats Units o Alemanha lo declin es clar sonque en cèrts airals mas pas en totes. Pasmens, la conclusion a totas las regions es fòrça parièra: lo declin es grand dins lo grop dels insèctes de tèrra (pas d’aiga) pr’amor que pòt arribar a èsser situat al 0,92% annadièr.
Ça que la, un dels scientifics que trabalhèt en aquel estudi, RoeI van Klink, afirmèt que “maugrat qu’un 0,92% annadièr sembla pas gaire vòl dire realament que i aguèt un declin de fins al 24% al mond dels insèctes pendent los darrièrs 30 ans e fins al 50% durant los darrièrs 75 ans. Es un biais lent d’extincion que los umans podèm pas percebre”.
Totun, lo nombre total d’insèctes que demòran prèp de l’aiga es fins a un 1.08% mai naut. En mai d’aquò, los cercaires soslinhèron qu’aquel declin es plan grèu en cèrtas regions d’Euròpa, e tanben a l’oèst dels Estats Units. Lo declin venguèt mai e mai grèu dempuèi l’an 2005. Un dels cases mai evidents son los insèctes que vòlan, que morisson pr’amor de las veituras. En mai d’aquò i a fòrça mens insèctes d’èrba o de tèrra mas lo nombre d’insèctes que i a la sèlva cambièt pas gaire.
Al còp, los solets insèctes que creisson son los insèctes d’aiga (un 38% mai pendent los darrièrs 30 ans). La creissença es mai fòrta al nòrd europèu, o Russia. Es un bon senhal pels cercaires qu’ajuda a pensar que lo declin pòt èsser empachat se los umans vòlon o far. Protegir de rius e flumes pendent los darrièrs 50 ans seriá la responsa a tot aquò, çò diguèron los cercaires.
Ça que la, los scientifics confirmèron que la solucion finala a l’ora d’arrestar aquel declin es pas simple, mailèu fòrça complèxa. Cal estudiar caduna d’aquelas espècias a l’ora d’assajar de comprene perqué i a de luòcs ont i a mens domaisèlas o mai parpalhòls. “ E cal far d’estudis plan prigonds pendent d’annadas per o comprene plan”, çò apondèron. Cossí que siá, una de las rasons principalas d’aquel declin es, de segur, l’urbanizacion, çò soslinhèron.
